Spyker 02Spyker was het merk van een Nederlandse automobielfabriek die begin 20e eeuw internationaal doorbrak, maar in 1926werd opgeheven. De merknaam is in 1999 gekocht en onder de naam worden thans exclusieve sportwagens gebouwd, zie Spyker Cars

Spyker-Trompenburg

Spyker (tijdens de oprichting heette het nog Spijker) werd in 1860 gesticht door de Hilversumse smeden Hendrik-Jan en Jacobus Spijker. Aanvankelijk bouwden de broers koetsen. Ze waren hiermee zeer succesvol en verplaatsten hun bedrijf in 1886 naar Amsterdam. De Rijtuigenfabriek Gebr. Spijkerbouwde hier van 1887 tot eind 1898 de Gouden Koets, een geschenk van het Nederlandse volk voor de inhuldiging van koningin Wilhelmina.

In datzelfde jaar kochten de gebroeders Spijker een auto van de Duitse firma Benz, en een jaar later besloten ze de Benz in licentie te gaan assembleren onder de naam Spijker-Benz. Hiervoor werd aan de Amsteldijk een nieuwe fabriek gebouwd, op de plaats van de vroegere hofstede Trompenburg vanCornelis Tromp, die in 1828 was gesloopt. De naam van het bedrijf werd Industrieële Maatschappij Trompenburg.

In 1903 werd het merk Spijker veranderd in het meer internationaal ogende Spyker. In datzelfde jaar bouwde Spyker een auto die zowel de eerste zescilinder als de eerste permanent vierwielaangedreven auto ter wereld was. Deze auto bestaat nog, en is te zien in het Nationaal Automobiel Museumte Raamsdonksveer. In 1907 finishte een Spyker als tweede in een rally van Peking naar Parijs. In datzelfde jaar kwam Hendrik-Jan Spijker echter om bij de scheepsramp met de SS Berlin, waarna Jacobus Spijker zich uit het bedrijf terugtrok. De Industrieële Maatschappij Trompenburg ging in 1908failliet, maar het bedrijf maakte een doorstart.

In 1915 werd het bedrijf weer verkocht. Er kwam een nieuwe directeur, de vlieger Henri Wijnmalen, die Trompenburg tot 1922 zou leiden. Het motto werd Nulla tenaci invia est via ("Voor de volhouder is geen weg onbegaanbaar"), en als logo werd een combinatie van een spaakwiel en een vliegtuigpropeller gekozen. Doordat de Eerste Wereldoorlog was uitgebroken was de vraag naar auto's ingezakt. Onder de naam Spyker werden nu ookvliegtuigen gebouwd. Diverse typen werden geleverd aan de Luchtvaartafdeeling en de Marine Luchtvaartdienst. In totaal werden tussen 1914 en 1918bijna 100 gevechtsvliegtuigen en 200 vliegtuigmotoren geproduceerd.

Zie meer over de vliegtuigbouw van Spyker (vliegtuigfabrikant)

Op 6 juli 1922 ging Trompenburg opnieuw failliet. Later dat jaar volgde een tweede doorstart. Het bedrijf kon echter in de concurrentie doorAmerikaanse fabrikanten niet goed meekomen, en de verkoop van het laatste topmodel, de Spyker C4, viel erg tegen. De Spyker C4 was overigens uitgerust met een zes cilinder Maybach motor, en verwierf faam in Groot-Brittannië als de 'Rolls-Royce van het continent'. Deze auto vestigde in 1922ook nog een 24-uurs snelheidsrecord met een gemiddelde van 119 km/uur.

In 1925 werd de productie gestaakt, en op 26 mei 1926 viel het doek definitief; de inventaris werd geveild. Het bedrijf had in totaal zo'n 1500 auto's geproduceerd en meer dan 100 patenten op haar naam.

De gebouwen aan de Amsteldijk werden in augustus 1993 gesloopt. Een deel van het hekwerk bevindt zich op het Trompenburgplein in het Nationaal Automobiel Museum. Hier zijn ook diverse Spykers te zien, waaronder een tweezitter uit 1912 waarop De Oude Schicht van Marten Toonder's held Olivier B. Bommel is geïnspireerd.

Spyker C2
Spyker C2 autobus

Naast auto's werden er vanaf 1920 ook vrachtauto's en bussen geproduceerd.
De rechten voor de naam Spyker werden opgekocht en gebruikt voor Spyker Carsspyker radiator

Spyker HP Racer 1904
Spyker 01Spyker 04Spyker 02